२५ कात्तिक, बुटवल। अर्घाखाँची जिल्लाको पाणिनी गाउँपालिका–८ निवासी थानेश्वर घिमिरे (राहदानी नं. १०६७६६८४) हाल संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)मा आपराधिक अनुसन्धानसँग सम्बन्धित एक संवेदनशील घटनामा संलग्न रहेको आशंकामा प्रहरी अनुसन्धान अन्तर्गत रहेका छन्। उनीमाथि यूएईका स्थानीय प्रहरी प्रशासनले अर्को नेपाली नागरिकको मृत्युसँग सम्बन्धित घटनाको सिलसिलामा यात्रा प्रतिबन्ध (ट्राभल ब्यान) लगाएको पुष्टि यूएईस्थित नेपाली राजदूतावासले गरेको छ।
राजदूतावासका अनुसार, उक्त घटना गम्भीर प्रकृतिको भएकाले यूएईका कानूनी निकायहरूले अनुसन्धान पूरा नभएसम्म र अदालतले अन्तिम निर्णय नदिउँदासम्म थानेश्वर घिमिरेमाथिको प्रतिबन्ध हटाउन नसकिने स्पष्ट पारेका छन्। राजदूतावासले मानवीय पक्ष र नेपाली नागरिकको अधिकारलाई ध्यानमा राख्दै श्रम काउन्सेलर, जनसम्पर्क अधिकृत तथा घिमिरेका कानूनी प्रतिनिधिको उपस्थितिमा तीन पटकसम्म सम्बन्धित प्रहरी कार्यालय र अदालतमा औपचारिक भेटवार्ता गरी उनको स्वदेश फर्कने अनुमति दिलाउन प्रयास गरेको थियो।
तर, यूएई अध्यागमन (इमिग्रेशन) कार्यालयले “घिमिरेमाथि चलिरहेको आपराधिक अनुसन्धान पूरा नभएसम्म प्रतिबन्ध हटाउन मिल्दैन” भन्दै राजदूतावासको अनुरोध अस्वीकार गरेको हो।
सन् २०२४ को सेप्टेम्बरदेखि डिसेम्बरसम्म चलेको आममाफी (एम्नेस्टी) अवधिमा समेत राजदूतावासले उनको लागि यात्रा कागजात (ट्राभल डकुमेन्ट) तयार गरी स्वदेश फर्काउने तयारी गरेको थियो। तर, अनुसन्धान प्रक्रियामै रहेका कारण सो प्रयास सफल हुन सकेन।
राजदूतावासका अनुसार, थानेश्वर घिमिरे यूएई पुगेको केही समयमै सो घटनामा फसेका थिए। प्रतिबन्धका कारण उनी न रोजगारी गर्न पाएका छन्, न नेपाल फर्कन। हाल उनी यूएईस्थित नेपाली समुदायको सहयोगमा कठिन अवस्थामध्ये बस्दै आएका छन्।
नेपालमा रहेका उनका परिवारजन, विशेषगरी दिदी लक्ष्मी घिमिरेका अनुसार, थानेश्वर निर्दोष छन् र उनीमाथि लागेको आरोप पूर्णतः असत्य हो। उनले भनिन्,
“हाम्रो परिवारमा बुबा नभएकाले घरको सम्पूर्ण जिम्मेवारी थानेश्वरकै काँधमा छ। अहिले उनी विदेशमा अलपत्र परेका छन्, न काम गर्न पाएका छन्, न फर्कन। घरमा आर्थिक समस्या चुलिएको छ, मानसिक तनाव पनि बढ्दो छ।”
लक्ष्मी घिमिरेले यूएईस्थित नेपाली राजदूतावासले कानूनी सीमा भित्र रहेर सक्दो प्रयास गरे पनि त्यो मात्र पर्याप्त नभएको बताइन्। उनका अनुसार, अब नेपाल सरकारले औपचारिक कूटनीतिक तहबाट सक्रिय पहल गर्नुपर्ने बेला आएको छ। उनले भनिन्,
“हामीले सम्भव हुने सबै माध्यमबाट गुहार गरेका छौं। तर, जसले वास्तवमै पहल गर्नुपर्ने हो, त्यतातर्फ पर्याप्त चासो देखिएको छैन। नेपाल सरकारले यो मुद्दालाई प्राथमिकताका साथ लिएर उच्चस्तरीय वार्ता मार्फत समाधान गर्नुपर्छ।”
परिवारले नेपाल सरकारमार्फत यूएई सरकारसँग सहकार्य गरी अनुसन्धान प्रक्रिया छिटो टुंग्याउन र यदि निर्दोष प्रमाणित भए उनलाई तत्काल नेपाल फर्कन अनुमति दिलाउन आग्रह गरेको छ।
राजदूतावासले यसबारे आफ्नो प्रतिबद्धता जनाउँदै भनेको छ,
“हामी यूएईको कानूनी प्रणालीको सीमाभित्र रहेर सक्दो कन्सुलर सहायता प्रदान गर्न प्रतिबद्ध छौं। यो मुद्दा कूटनीतिक र कानूनी माध्यममार्फत समाधान गर्न निरन्तर समन्वय भइरहेको छ।”
थानेश्वर घिमिरे हाल यूएईमा स्वास्थ्य समस्यासँगै अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा बाँचिरहेका छन्। उनीसँग रोजगारीको अवसर छैन, कानूनी प्रतिबन्धका कारण उनी आवतजावत गर्न पनि असमर्थ छन्।
नेपाल र यूएई दुबै सरकारलाई परिवारले पुनः आह्वान गरेको छ— मानवीयता र न्यायको आधारमा यो मुद्दालाई शीघ्र टुंग्याई निर्दोष नागरिकको जीवन र भविष्य सुरक्षित गरियोस्।
थानेश्वर घिमिरेको घटनाले वैदेशिक रोजगारीमा रहेका हजारौं नेपाली कामदारको संवेदनशील अवस्था उजागर गरेको छ। यस्ता घटनामा दूतावास, परिवार र राज्यबीचको समन्वय अझै बलियो हुनुपर्ने देखिन्छ, ताकि कुनै निर्दोष नागरिक विदेशी भूमिमा अन्यायपूर्ण रूपमा अलपत्र नपरोस्।
